Protezy zębowe
Protezy zębowe to płyty akrylowe z osadzonymi zębami, które spoczywają na bezzębnym podłożu pacjenta. Mogą być stosowane w obu łukach lub tylko w jednym. W szczęce górnej proteza zwykle trzyma się dzięki podciśnieniu, natomiast w żuchwie stabilizacja jest słabsza ze względu na kształt podkowy.
Czym są protezy zębowe?
Protezy zębowe zastępują naturalne zęby, gdy wszystkie zęby w jednym lub obu łukach zostały utracone. Nie należy oczekiwać, że protezy będą działały tak dobrze jak własne zęby, jednak większość osób z czasem przyzwyczaja się do ich używania. Pozytywne nastawienie pacjenta oraz wiedza i umiejętności dentysty mają tutaj duże znaczenie.
W przypadku całkowitego bezzębia istnieją rozwiązania, które dla wielu osób są lepsze niż klasyczne wyjmowane protezy. Możliwe jest wszczepienie tytanowych śrub, tzw. implantów, do kości i zamocowanie zatrzasków, które stabilizują protezę. Można również wykonać mosty stałe przykręcane do implantów, których nie da się samodzielnie zdjąć. Często leczenie rozpoczyna się od protezy wyjmowanej, zanim wykona się bardziej zaawansowaną terapię. U niektórych pacjentów implanty nie są możliwe i wówczas konieczne jest korzystanie z tradycyjnej protezy. Poniższe informacje i porady dotyczą zarówno protez ruchomych, jak i protez mocowanych na implantach.
Użytkowanie protez
Zaleca się używanie protez przez całą dobę. Czasami jednak jama ustna potrzebuje odpoczynku od jednej lub obu protez, zwłaszcza gdy obciążenie zgryzu jest duże. W takich przypadkach zaleca się nie spać w protezach lub pozostawić na noc protezę dolną. Najlepiej przechowywać protezy w wodzie, gdy nie są w ustach.
Trudności początkowe
Przy pierwszym używaniu protez wiele osób odczuwa, że są one luźne, przemieszczają się, a nawet unoszą przy żuciu. Jedzenie przykleja się do protez i dostaje się pod nie. Wydzielanie śliny zwiększa się, a mowa staje się mniej wyraźna. Protezy mogą sprawiać wrażenie dużych, język ma mniej miejsca, a odruch wymiotny może się nasilać.
Z czasem mięśnie twarzy i język uczą się lepiej stabilizować protezy i ich utrzymanie poprawia się. Konieczne jest również ćwiczenie wymowy trudniejszych dźwięków, na przykład czytając na głos. Jeśli problemy utrzymują się, należy skonsultować się z dentystą. Często potrzebne są drobne korekty protezy, aby dopasować ją lepiej.
Wygląd
Po otrzymaniu nowych protez lub pierwszej w życiu protezy wygląd może wydawać się nienaturalny. Wokół ust może pojawić się napięcie, a rysy twarzy stają się sztywne. Mięśnie twarzy potrzebują kilku dni, by przyzwyczaić się do nowego ustawienia, po czym wygląd wraca do normy. Czasem konieczne są drobne poprawki w protezie, aby ułatwić ten proces. Wiele osób staje się wtedy bardzo krytycznych wobec swojego wyglądu i zauważa detale, na które wcześniej nie zwracało uwagi. W razie wątpliwości warto porozmawiać z dentystą.
Choć nowe protezy mogą znacząco poprawić estetykę w porównaniu ze starymi i zużytymi, nie należy mieć zbyt wygórowanych oczekiwań. Można poprawić wypełnienie tkanek miękkich twarzy i podnieść wysokość zgryzu, co korzystnie wpływa na wygląd. Jednak próby wygładzania głębokich zmarszczek, np. na górnej wardze, za pomocą protez są ryzykowne – istnieją inne, skuteczniejsze metody wykonywane przez lekarzy dermatologii i medycyny estetycznej.
Żucie
Na początku jedzenie z protezami może być trudne. Należy wybierać miękkie potrawy i kroić je na małe kawałki. Żuć należy powoli po obu stronach jednocześnie, unikając używania siekaczy do odgryzania. Należy omijać pokarmy ciągnące się, twarde lub klejące. Większość osób nie jest w stanie odgryzać jedzenia przednimi zębami na początku leczenia, a niektóre osoby nigdy nie uzyskają tej funkcji. Najlepiej odgryzać jedzenie bokiem, unikając jednoczesnego ciągnięcia. Implanty pod protezą poprawiają stabilność i siłę żucia.
Podrażnienia
Przyzwyczajenie się do nowych protez zajmuje kilka tygodni i często pojawiają się otarcia na podłożu kostnym pod protezą. Zawsze należy zgłosić się do dentysty, jeśli pojawią się bolesne miejsca. Często konieczne jest zeszlifowanie niewielkich fragmentów protezy w celu zmniejszenia ucisku, czasem kilkukrotnie. Tego typu opieka jest u nas wliczona w cenę przez rok od wykonania protezy.
Pielęgnacja protez
Protezy należy czyścić dwa razy dziennie przy użyciu odpowiednich preparatów. Zalecamy stosowanie sprayów przeznaczonych do czyszczenia akrylu, które zapobiegają rozwojowi grzybów i innych zanieczyszczeń. Preparaty czyszczące można kupić u nas i w aptekach. Spray nakłada się na całą powierzchnię protezy, czyści twardą szczoteczką, a następnie spłukuje wodą. Nie należy używać bardzo gorącej wody. Błonę śluzową jamy ustnej i język również trzeba czyścić miękką szczoteczką przed ponownym założeniem protezy. Można używać mydła w płynie, ale jego skuteczność jest mniejsza. Nie należy używać zwykłej pasty do zębów, ponieważ rysuje akryl. Dostępne są preparaty do usuwania kamienia nazębnego i trudniejszych osadów, a także można użyć słabego roztworu octu (1 łyżka stołowa na szklankę wody).
Implanty
Stopień adaptacji do protez jest różny u różnych osób. Szczególnie trudne może być przyzwyczajenie się do protezy dolnej, ponieważ jej stabilizacja jest zwykle gorsza. Często wszczepia się śruby, czyli implanty, w żuchwę, aby poprawić utrzymanie protezy. Do implantów mocuje się zatrzaski w protezie i zapewnia to bardzo dobrą stabilizację. Ubezpieczenie zdrowotne pokrywa znaczną część kosztów implantów pod protezy oraz samych protez.
Kontrola
Czas użytkowania protezy różni się w zależności od pacjenta. Z biegiem czasu kość zanika, a dopasowanie protezy ulega pogorszeniu. Same zęby również się zużywają i zgryz się obniża. Regularne wizyty kontrolne u dentysty są bardzo ważne. Źle dopasowane protezy przyspieszają zanik kości i utrudniają wykonanie nowych, dobrze dopasowanych protez.
Jeśli masz implanty pod protezą, konieczna jest kontrola przynajmniej raz w roku. Na zatrzaskach może odkładać się kamień, a plastikowe wkładki w protezie wymagają regularnej wymiany.
Podścielenie protezy
Jeśli proteza została wykonana bezpośrednio po ekstrakcji zębów, tzw. proteza natychmiastowa, zazwyczaj wymaga podścielenia po 6–8 miesiącach, a czasem wcześniej. Pobiera się wówczas wycisk wewnątrz protezy i wysyła ją do technika, który dodaje podścielenie, aby poprawić jej dopasowanie. Czasem lepszym rozwiązaniem jest podścielenie starej protezy zamiast wykonywania nowej.
Jaki jest koszt protez?
Przykładowe ceny protez znajdziesz w naszym cenniku. Protezy są refundowane przez ubezpieczenie zdrowotne dla osób starszych i niepełnosprawnych.
Masz problem ze swoją protezą?
W Tannlæknaþjónustan chętnie pomożemy Ci znaleźć rozwiązanie odpowiednie do Twojej sytuacji. Oceniamy każdy przypadek indywidualnie, proponujemy możliwości leczenia i przygotowujemy kosztorys. Zapraszamy serdecznie na konsultację – wspólnie znajdziemy najlepsze rozwiązanie dla Ciebie.