Gdy zimny łyk boli – o nadwrażliwości zębów i uszkodzeniach od szczotkowania
10 lis 2026

Czy odczuwasz nagły ból zębów, gdy pijesz coś zimnego, jesz lody lub myjesz zęby? Nadwrażliwość zębów może mieć różne przyczyny, ale jedną z najczęstszych są odsłonięte szyjki zębowe, które często powstają w wyniku zbyt mocnego szczotkowania.
Czym jest nadwrażliwość zębów?
Jedną z najczęstszych dolegliwości, z jakimi pacjenci zgłaszają się do dentysty, jest nadwrażliwość zębów, czyli ból wywołany zimnem. Taką samą wrażliwość mogą wywoływać inne bodźce, na przykład dotyk szczoteczki do zębów.
Nadwrażliwość może mieć różne przyczyny, a objawy bywają różne – od krótkiego ukłucia, które szybko mija, po ból utrzymujący się w zębie przez dłuższy czas po kontakcie z zimnem.
Gdy zimno lub inny bodziec wywołuje nagły, ostry ból, przyczyną jest często starcie lub uszkodzenie od szczotkowania, w wyniku którego pobudzane są włókna nerwowe blisko powierzchni zęba.
Gdy ból utrzymuje się w zębie przez jakiś czas, pobudzone zostały włókna nerwowe położone głębiej w zębie. Przyczyną może być próchnica, złamane lub nieszczelne wypełnienie albo pęknięcie zęba.
Przejściowa nadwrażliwość może pojawić się po wybielaniu zębów, po niedawno założonym wypełnieniu, po ekstrakcji lub zabiegu chirurgicznym albo po oczyszczaniu zębów i leczeniu dziąseł. Jeśli nadwrażliwość po zabiegu trwa dłużej niż kilka tygodni lub jest bardzo uciążliwa, najlepiej zgłosić się do dentysty, który wykonał zabieg.
Jeśli ból pojawia się pod wpływem ciepła, może to oznaczać, że uszkodzenie zęba jest poważniejsze i doszło do zapalenia miazgi.
Zawsze zgłoś się do dentysty, jeśli ból utrzymuje się w zębie dłużej niż chwilę po bodźcu.
Czym jest uszkodzenie od szczotkowania i dlaczego powoduje nadwrażliwość?
Uszkodzenie od szczotkowania to starcie lub uszkodzenie zębów i dziąseł spowodowane zbyt mocnym lub niewłaściwym szczotkowaniem przez dłuższy czas. Przyczyniać się do niego mogą silny nacisk, powtarzane szorowanie w przód i w tył oraz pasty o dużej ścieralności.
Starcie widoczne jest często jako zagłębienie lub rowek w szyjce zęba, przy linii dziąseł. Często dziąsło jest cofnięte, a powierzchnia korzenia odsłonięta. Odsłonięte powierzchnie korzenia są bardziej miękkie i podatne na ścieranie niż korona pokryta szkliwem. Gdy powierzchnia korzenia zostaje odsłonięta i otwarta przez szczotkowanie, często staje się bardzo wrażliwa, ponieważ zimno dociera do zakończeń nerwowych w kanalikach biegnących od powierzchni do komory miazgi.
Zagłębienia przy dziąśle mogą powstawać także w inny sposób, a oprócz szczotkowania znaczenie mają też inne czynniki. Kwasy z jedzenia, napojów i żołądka mogą rozpuszczać powierzchnię zęba i czynić ją bardziej podatną na ścieranie. Próchnica szyjki zęba (próchnica korzenia) może tworzyć zagłębienie. Wykazano również, że duże obciążenie zębów może powodować odłamywanie się tkanki zęba w okolicy szyjki, w wyniku czego powstaje zagłębienie lub ubytek.
Co możesz zrobić, aby zapobiec uszkodzeniom od szczotkowania i nadwrażliwości?
- Zawsze używaj miękkiej szczoteczki i regularnie ją wymieniaj
- Szczotkuj z lekkim naciskiem. Trzymanie szczoteczki jak pióra może pomóc, jeśli masz skłonność do zbyt mocnego szczotkowania
- Wykonuj małe, okrężne ruchy zamiast dużych ruchów w poprzek zębów
- Szczoteczka elektryczna z czujnikiem nacisku może pomóc osobom, które szczotkują zbyt mocno
- Używaj pasty do zębów wrażliwych i unikaj past o dużej ścieralności
- Unikaj nasilania nadwrażliwości przez zbyt częsty kontakt zębów z zimnem
- Zgłoś się do dentysty, jeśli nadwrażliwość się utrzymuje
Co może zrobić dentysta, aby zmniejszyć nadwrażliwość w okolicy szyjek zębów?
Dentysta zawsze zaczyna od ustalenia przyczyny nadwrażliwości – dokładnie bada dane miejsce, a w niektórych przypadkach wykonuje zdjęcia rentgenowskie.
Jeśli nie znajdzie innych przyczyn, a nadwrażliwość wydaje się pochodzić z odsłoniętych szyjek zębowych, podejmuje odpowiednie działania.
- Dentysta doradza zmianę nawyków, na przykład techniki szczotkowania i wyboru pasty do zębów.
- Zwykle zaczyna się od nałożenia preparatu znoszącego nadwrażliwość, który zamyka otwarte kanaliki w zębinie i blokuje bodźce docierające do zakończeń nerwowych.
- Jeśli to nie wystarczy, czasem wykonuje się wypełnienie, które pokrywa uszkodzenie szyjki zęba i zapobiega jego pogłębianiu się przy dalszym szczotkowaniu.
- Wypełnienia w szyjkach zębów wykonuje się też często, aby poprawić wygląd zęba i go wzmocnić.
- W niektórych przypadkach, gdy dziąsło jest cofnięte, można wykonać zabieg, który przywraca je na miejsce.
Jeśli cierpisz na nadwrażliwość zębów, najlepiej zgłoś się do dentysty, który oceni jej przyczynę, zakres i objawy. Leczenie może polegać na zmianie nawyków, zastosowaniu preparatu znoszącego nadwrażliwość lub wykonaniu wypełnienia. Nie wahaj się z nami skontaktować – leczenie jest często prostsze, niż myślisz.

